leuk filmpje over fabricage lampen en radio's Philips 1931 (Algemeen)

door Cornelis B-B. , Amsterdam, 14-05-2012, 00:32 (374 dagen geleden) @ Ted Mooren

"PHILIPS-RADIO"

Documentaire/promotiefilm, vervaardigd in opdracht van NV. Philips, over het fabricageproces in haar lampen- en radiofabriek.
De eerste Nederlandse geluidsfilm.

"Philips-Radio" was aan het eind van 1930 gereed en werd voor het eerst in 1931 in het openbaar vertoond.

Produktie: Capi - Amsterdam, in opdracht van Philips Eindhoven
Regie en scenario: Joris Ivens
Camera: Joris lvens, John Fernhout, Mark Kolthof
Montage: Joris Ivens, Helen van Dongen
Muziek: Lou Lichtveld
Première: Amsterdam 1931

".../... Hoewel ik wist dat de Philipsfilm met geen mogelijkheid een werk met een sterke sociale inslag kon worden, meende ik dat het mijn taak was me meer te concentreren op de mensen in het bedrijf dan op de technische apparatuur. Maar tijdens het filmen stuitte ik op toenemende beperkingen.

Als ik het idee had dat het nuttig kon zijn het huis van een glasblazer of een andere arbeider in het bedrijf te bezoeken om zijn persoonlijke leven en de manier waarop hij zijn loon besteedde te tonen, werd me verteld dat dit geen deel van de film mocht uitmaken. De hekken van de fabriek vormden de grenzen.
Naarmate de film vorderde, ontdekte ik dat de voorwaarden en restricties meer en meer in botsing kwamen met mijn eigen overtuigingen. Het werk scheen te ver verwijderd te raken van wat ik als de werkelijke feiten van de situatie herkende. Ik wist dat Eindhoven in wezen een stad van één bedrijf was, dat de lonen laag en de arbeiders verre van tevreden waren.
Ik had het gevoel dat ik, telkens wanneer ik een eerlijke uitdrukking op het gezicht van een arbeider, een eerlijk nerveus gebaar ving, iets te pakken kreeg van wat ik werkelijk wilde zeggen over dit onderwerp.

Ik nam een geweldige hoeveelheid materiaal op in de lange, moderne hallen met de lopende band: opnamen van het vervaardigen van radio-onderdelen en luidsprekers, van de ingewikkelde glasblaasmachines met hun grepen en armen die trillen en bewegen als menselijke ledematen - maar nooit moe worden. Ik toonde de dodelijke monotonie van de zich steeds herhalende handeling van een jongen aan een stempelmachine, waar de machine het denkwerk schijnt te doen en de jongen de bewegingen uitvoert. Soms werd ik getroffen door het fantastische uiterlijk van de apparaten, zoals de machine die de kunststof in de vorm perst, met zijn monsterlijke ijzeren bek, of de vreemde sfeer van de miljoenen-volt-kamer. Ik probeerde de nerveuze spanning vast te leggen van de honderden meisjes die aan de eindeloze lopende band werkten; waar niets kan voorkomen dat het onvermijdelijke volgende onderdeel op de band verschijnt; waar een meisje ontslagen wordt als ze een van de duizend goedkope lampen breekt die ze dagelijks in handen krijgt.../...

(fragment uit "Joris Ivens: autobiografie van een filmer" uitgave Born 1970)

Ted Mooren,
Waar een meisje ontslagen word als ze een van de duizend goedkope lampen breekt
die ze dagelijks in handen krijgt.
Wat is er dan veel in mentaliteit veranderd van af de jaren '30.
In de jaren '60 moest je het wel heel heel erg bont maken wilde je bij Philips
ontslagen worden.
Waar je last mee kon krijgen bij Philips, dat waren de "lagere orden", de
zelf ongeschoolde werk sjefs die daar koningen heersten over HUN "onderdanen".
Het leek er toen wel op, dat ZIJ de baas waren en niet de directie.
Maar zelf wel bogen als een knip mes als er een "hoge ome" kwam kijken.
Nee, ik voelde mij in een kleiner bedrijf meer op mijn plaats waar WEL werd
opgelet of je niet iets verklooide.

Vr gr Cees.

---
CornelisBB